Afganistan’da Taliban IŞİD’e karşı gizli savaş yürütüyor

Afganistan’da doğusundaki Celalabad kentinin etrafında bir kaç günde bir bazı cesetlerin atıldığı bildirildi. Cestlerin ceplerinde, IŞİD’in Afganistan koluna mensup olmakla suçlayan el yazısı notlar bulundu.

BBC’nin Afganistan muhabiri Secunder Kermani’den BBC Türkçe’nin aktardığı habere göre, bu yargısız infazların sorumluluğunu kimse üstlenmiyor ama genel kanı bunun Taliban’ın işi olduğu yönünde.

Taliban’ın rakibi olan IŞİD Ağustos ayında, Batılı ülkelerin tahliye faaliyeti devam ederken Kabil havaalanı yakınlarındaki bir intihar eyleminde 150 kişiyi öldürmüştü. Şimdi ülkede iki grubun arasında kanlı ve karanlık bir savaş yaşanıyor ve Celalabad da bu çatışmanın cephesi.

Taliban ülkenin yönetimini ele geçirip savaş son bulduğundan bu yana ülke genel olarak daha sakin. Fakat Celalabad’daki güçleri hemen her gün hedef gözeterek yürütülen saldırılara uğruyor.
Burada IŞİD, daha önce Taliban’ın eski hükümet güçlerine karşı başarıyla yürüttüğü bazı vur-kaç taktiklerini kullanıyor. Yol kenarlarına yerleştirilen bubi tuzaklı bombalar ve beklenmedik anda gelen suikastler bunlar arasında.

IŞİD Taliban’ı yeterince sert olmadığı gerekçesiyle dinden dönmüş sayıyor. Taliban da IŞİD’i aşırı tutumlu sapkınlar olarak görüyor.

‘AFGANİSTAN’DA IŞİD DİYE BİR ÖRGÜT YOK’

Önceki hükümet döneminde yakalanan IŞİD mensuplarının bir çoğu Taliban’ın yönetimi ele geçirdiği karışık süreçte cezaevinden firar etmişti.

Celalabad’ın da içinde bulunduğu Nangarhar eyaletinde Taliban yönetiminin istihbarat teşkilatının başkanı Dr. Beşir ve diğer Taliban yetkilileri kamuoyu karşısında IŞİD tehdidini önemli görmüyormuş gibi davranıyor.
Afganistan’da savaşın nihayet sona erdiğini ve Taliban’ın ülkede barış ve güvenliği tesis ettiğini söylüyorlar. Bu anlatıya uymayan hikayeler hoş karşılanmıyor. Öyle ki Dr Beşir, aksi yönde bütün kanıtlara rağmen IŞİD’in Afganistan’da resmen var olmadığını bile iddia edecek kadar ileri gidiyor.

Dr. Beşir Taliban’a karşı savaşan milisleri bunun yerine, “İslami hükümetimize karşı ayaklanan bir grup hain” diye tanımlıyor.

Ama IŞİD Afganistan’da resmen var olduğu gibi bölgenin eski zamanlardaki adını kullanarak “IŞİD-Horasan” adıyla ayrı bir kol da oluşturdu.
Grup Afganistan’da ilk olarak 2015’de varlık gösterdi ve takip eden yıllarda kanlı saldırılar gerçekleştirdi. Fakat Taliban’ın yönetimi ele geçirmesinden bu yana, daha önce hiçbir faaliyeti görülmeyen bölgelerde intihar saldırıları düzenledi.
Bu ayın başlarında IŞİD ülkenin kuzeyindeki Kunduz kentinde Şii azınlığın devam ettiği camilere ve Taliban’ın kalesi sayılan Kandahar’a yönelik saldırılar gerçekleştirdi.

Buna karşılık Dr Beşir kaygılanacak bir şey olmadığında ısrar ediyor:

“Dünyaya endişelenecek bir şeyin olmadığını söylüyoruz. Küçük bir grup hain ayaklanıyor ve bu tür saldırılar yürütüyorsa, biz Allah’ın izniyle savaş alanlarında 52 ülkelik ittifakları yenmişiz, onları da yeneceğiz” diyor.

Bizzat yirmi yıldır Taliban’ın sürdürdüğü vur-kaç savaşının içinde olan Dr Beşir “Bizim için bir gerilla savaşını engellemek çok kolay” diye ekliyor.

IŞİD GÜÇLENİR Mİ?

Yıllardır komşu ülkeler ve Batı ittifakı ile yaşanan savaşların şiddetinden yorgun düşmüş Afganlar IŞİD’in güçlenmesinden endişe ediyor. Amerikalı yetkililer Afganistan’daki IŞİD’in altı ay ila bir yıl içerisinde roketli saldırılar yürütebilecek kapasiteye ulaşabileceği uyarısında bulunmuştu.

Şu anda IŞİD Afganistan’da hiçbir alanın kontrolüne sahip değil. Grup daha önce Nangarhar ve Kunar eyaletlerinde üsler oluşturmayı başarmış ancak bunlar Amerikan hava destekli eski hükümet güçleri ve daha sonra da Taliban güçlerinin saldırılarıyla yok edilmişti.

70 bin civarında savaşçısı olan ve şimdi Amerikalıların bıraktığı silahlarla donanmış olan Taliban karşısında IŞİD’in sadece bir kaç bin militanı olduğu düşünülüyor.

Fakat IŞİD’in, şu anda Afganistan’da oldukları düşünülen Orta Asyalı ve Pakistanlı yabancı savaşçıları ve gelecekte Taliban içinde bir bölünme olursa hoşnutsuz olan grupları saflarına katmasından endişe ediliyor.

ABD, Afganistan dışından, Afganistan’daki IŞİD mevzilerini vurabileceği hava saldırılarını sürdürebilmeyi umuyor. Ama Taliban isyancılarla kendi başına baş edebileceği konusunda ısrarlı.

Birçok IŞİD savaşçısı eskiden Taliban ya da Pakistan Taliban örgütlerinin militanlarıydı. Bir Taliban mensubu alaylı bir gülüşle “Biz onları çok iyi tanıyoruz, onlar da bizi çok iyi biliyor” diyor.

Son günlerde sadece Nangarhar eyaletinde onlarca IŞİD mensubu Dr Beşir’in güçlerine teslim oldu. Bunlardan eski bir Taliban savaşçısı olan biri bize konuştu ve IŞİD’e geçtikten sonra zamanla hayal kırıklığına uğradığını söyledi.

Tek hedefinin Afganistan’da bir İslam Emirliği kurmak olduğunda ısrar eden Taliban’ın aksine IŞİD’in dünya çapında hedefleri olduğunu anlattı.

“IŞİD bütün dünyaya, herkese tehditler savuruyor. Bütün dünyayı yönetmek istiyor. Ama söylemle eylem arasında uyumsuzluk var. Afganistan’da yönetimi ele geçirebilecek güçte değiller” dedi.