BM Özel Prosedürleri iki yıl aradan sonra yeniden yıllık toplantılarına başladı

HABER | ENSAR NUR, CENEVRE TR724

Covid-19 sebebiyle toplantılarına ara veren Birleşmiş Milletler Özel Prosedürleri, yıllık toplantılarına yeniden başladı. Normalde her yılın haziran ayında Cenevre’de bulunan BM Ofisi’nde toplanan BM Özel Prosedürleri yıllık toplantısı, iki yıl aradan sonra bu yıl 31 Ağustos- 3 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirildi. Toplantıyı Anita Ramasastry’nin yerine Koordinasyon Komitesi başkanlığına seçilen Victor Madrigal-Borloz yönetti.

Yıllık toplantının son gününde Sivil Toplum Kuruluşları ile fikir alışverişinin yapıldığı bir oturum düzenlendi. STK’lar gözlemlerini, fikirlerini ve eleştirilerini BM Özel Prosedürlerie ve BM Özel Raportörlerine iletme şansı buldular.

Sivil Toplum Kuruluşları verilen iki yıl aradan sonra yeniden toplantıların başlamasından dolayı memnuniyetlerini dile getirirken, üç konu oturumda geniş yer tuttu.

Afganistan’daki gelişmeler karşısında alınan önlemlerin yetersiz olduğu ve BM’nin daha aktif bir rol oynaması gerektiği vurgulanırken, insan hakları ihlallerinin azaltılması açısından ülke ziyaretlerine ve yerinde incelemelere hızlı bir şekilde yeniden başlanması gerektiğinin altı çizildi. Son olarak, ECLJ’in (European Center for Law and Justice) BM Özel Prosedürleri ve Özel Raportörlerinin finansmanlarını eleştirdiği “BM uzmanlarının finansmanı” başlıklı raporu oturumda pek çok kez dile getirildi.

Katılımcılar, bazı devletler, STK’lar ve özel şirketlerden alınan yüklü finansmanların, sistemin itibarini ve güvenilirliğini zedelediğini belirtti. Özel Raportörler Fionnuala Ni Aolain ve Clement Voule raportörlerin eleştiriye her zaman açık olduğunu ancak eleştirilerin adaletli olması gerektiğini ve uzmanların zan altında bırakılarak insan hakları sistemine zarar verilmemesi gerektiğini söylediler.

BM İnsan Hakları Konseyi Özel Prosedürleri nedir?

İnsan Hakları Konseyi’nin Özel Prosedürleri, tematik olarak veya ülkeye özgü bir perspektiften insan hakları konusunda rapor ve tavsiye verme yetkisine sahip bağımsız insan hakları uzmanlarıdır. Uzmanlar, çalışmaları için belirli bir ücret almazlar ve 3 yıllık görev süreleri için seçilirler (en fazla iki donem seçilebilirler). Eylül 2020 itibariyle 44 tema ve 11 ülke üzerine çalışan uzmanlar ve çalışma grupları bulunmaktadır.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin (OHCHR) desteği kapsamında BM Özel Prosedürleri belli görevleri yerine getirirler. Bu görevler ülke ziyaretleri yapmak, rapor edilen bireysel ihlallerin ve daha geniş nitelikteki insan hakları ihlallerinin üzerine çalışıp devletleri uyarmak, uzmanların ve STK’ların katkılarıyla yıllık tematik çalışmalar yürütmek, uluslararası insan hakları standartlarının geliştirilmesine katkıda bulunmak ve son olarak kamuoyunu bilinçlendirmek ve işbirliği için tavsiyelerde bulunmak olarak sayılabilir.