BM ve NATO’dan kritik açıklama: Afganistan’da durum kontrolden çıktı

ABD güçlerinin Mayıs ayında çekilmeye başladığı Afganistan’da ilerleyişini hızlı bir şekilde sürdüren Taliban son 8 günde 18 vilayetin merkezinde kontrol sağlarken, Taliban’ın Afganistan’daki ilerleyişi nedeniyle endişelenen ülkeler, Afganistan’da bulunan vatandaşları, askerleri ve diplomatik misyonlarını tahliye etmeye başlamıştı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Afganistan’daki durumun kontrolden çıktığını açıkladı. Taliban’a saldırıların son vermesi çağrısında bulunan Guterres, Taliban’ın müzakerelere dönmesi gerektiğini söyledi.

“ELİMİZDEN GELDİĞİNCE KABİL’DE KALMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Birleşmiş Milletler (BM) Sözcüsü Stephane Dujarric’ten ülkedeki BM personelinin tahliye edilip edilmeyeceğine ilişkin açıklama geldi. BM Sözcüsü Dujarric basına verdiği demeçte, “Afganistan’daki güvenlik durumunu kelimenin tam anlamıyla saat başı değerlendiriyoruz. BM personelinin bir kısmı başkent Kabil’e taşındı ancak tahliye gibi bir durumun söz konusu değil” dedi.

BM personeli için Taliban’ın etki gücünün fazla olmadığı farklı yerleri değerlendirdiklerini belirten Dujarric, “En iyi ve en kötü durum için her zaman acil durum planları vardır. Bu noktada elimizden geldiğince Kabil’de kalmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Yılın başından bu yana Afganistan genelindeki çatışmalar nedeniyle yaklaşık 400 bin kişinin yerinden edildiğini söyleyen Dujarric, 1 Temmuz ile 12 Ağustos arasında ülke sınırları içinde 10 bin 350 kişinin başkent Kabil’e kaçtığını aktardı. Öte yandan Afganistan’da 3 bini ulusal, 300’ü ise uluslararası olmak üzere yaklaşık 3 bin 300 BM personeli bulunuyor.

BİR AÇIKLAMA DA NATO’DAN 

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Taliban’ın Afganistan’daki ilerleyişini sürdürmesine ilişkin yaptığı açıklamada, NATO üyelerinin bugün Afganistan’daki durumu görüşmek üzere bir araya geldiğini bildirdi. Stoltenberg, “Amacımız, Afganistan hükümetini ve güvenlik güçlerini mümkün olduğunca desteklemek. Personelimizin güvenliği her şeyden önemli, Kabil’deki diplomatik varlığımız devam edecek” dedi.

Taliban’ın sivillere yönelik saldırıları ve ciddi insan hakları ihlalleri de dahil olmak üzere ülke genelinde neden olduğu yüksek düzeydeki şiddetten derin endişe duyduklarını kaydeden Stoltenberg, Taliban’ın ülkeyi zorla ele geçirmesi gibi bir durumun uluslararası toplum tarafından tanınmayacağını anlaması gerektiğini ifade etti. Stoltenberg, siyasi çözümü desteklemeye kararlı olduklarını vurguladı.

ABD: SALDIRIYA GÜÇLÜ BİR ŞEKİLDE KARIŞIK VERİLECEK

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü John Kirby, Taliban güçlerinin Afganistan’ın başkenti Kabil’i kuşatmaya çalıştığını söyledi. Kirby, “Afganistan’daki birliklerimize yönelik herhangi bir saldırıya güçlü ve uygun bir şekilde karşılık verilecek” dedi.

ABD VE İNGİLTERE, TAHLİYE İÇİN KABİL’E ASKER GÖNDERİYOR

ABD ve İngiltere, Afganistan’da Taliban’ın ilerleyişini sürdürmesi üzerine tahliyelere destek olmak amacıyla Kabil Havalimanı’na asker göndereceklerini açıklamıştı. Kabil’e ABD’nin 3 bin, İngiltere’nin ise 600 asker göndereceği bildirilmişti. Hollanda, Norveç ve Almanya da Afganistan’daki vatandaşlarına en kısa sürede Afganistan’ı terk etmeleri yönünde çağrıda bulunmuştu.

Vatandaşlarına ülkeyi tarifeli uçaklarla terk etmeleri uyarısında bulunan Almanya, güvenlik durumunun giderek kötüleştiği için ticari uçuşların ne kadar daha devam edeceği konusunda garanti verilemeyeceğini belirtmişti.

ALMANYA’DAN MALİ YARDIMI KESME TEHDİDİ

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas yaptığı açıklamada, Taliban güçlerinin Afganistan’da ilerleyişini endişeyle takip ettiklerini dile getirmişti. Taliban’ın halifeliği getirmesi, ülkeyi tamamen ele geçirmesi durumunda Afganistan’a her yıl yapılan 430 milyon euroluk yardımı keseceklerini söyleyen Maas, NATO ve uluslararası yardımlar olmadan Afganistan’ın tek başına ayakta duramayacağını ifade etmişti.

BAŞKENT KABİL, TALİBAN KISKACINDA

Taliban militanları, ülkenin 34 vilayetin 18’inin merkezinde, Afgan hükümeti ise 16 vilayetin kontrolünü elinde bulunduruyor. Taliban, başkent Kabil’i kuzey ve güneyden kıskacına alırken, ABD’li bir yetkili geçtiğimiz günlerde Taliban’ın başkenti 30 gün içinde kuşatabileceğini ifade etmişti.

ABD Başkanı Joe Biden, 14 Nisan’da yaptığı açıklamada Afganistan’daki ABD askerlerinin 1 Mayıs’tan itibaren geri çekilmeye başlayacağını ve sürecin 11 Eylül’e kadar tamamlanacağını duyurmuştu. Biden daha sonra ise çekilmenin 31 Ağustos’ta tamamlanacağını açıklamıştı.