Hollanda’nın Lahey kentindeki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi 25 yıl önceki Bosna Savaşı ile ilgili gördüğü son davada hükmünü açıkladı. Mahkeme eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Miloseviç’in yakın çevresinden iki Sırp güvenlik yetkilisine 12’şer yıl hapis cezası verdi. Karara temyiz yolunun açık olduğu duyuruldu.
Sanıklardan 70 yaşındaki Jovica Stanisiç o dönem Sırp gizli istihbarat teşkilatına başkanlık ederken 71 yaşındaki Franko Simatoviç de özel komando birliklerine komuta ediyordu. İki sanığın yargılanmasına 2003 yılında başlanmış ancak sanıklar 10 yıl sonra sürpriz biçimde suçsuz bulunmuştu. 2015 yılında dava yeniden görülmeye başlamıştı.
Utrecht Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışan ve Yugoslav paramiliter güçleri konusunda uzman tarihçi Iva Vuksiç her iki sanığın da Bosna’da “savaşın yürütülme tarzında” son derece belirleyici olduğunu belirtiyor.
Sırp milisleri finanse etme, eğitme ve silahlandırma suçlaması
Lahey’deki davada iddia makamı sanıklara Bosna ve Hırvatistan’da çeşitli gruplara yönelik “etnik temizliğe” girişen Sırp milislerini finanse etme, eğitme ve silahlandırma suçlaması yöneltti. Bu eylemlerde binlerce kişinin öldüğü ve 340 bin insanın da yerinden olduğu belirtiliyor. Savcılık her iki sanık için de ömür boyu hapis cezası talep ederken savunma makamı müvekkillerinin beraatini istedi.
Mahkeme, sanıkları Bosanski Samac kentinde cinayete yardım, insanları yerinden etme ve kovuşturma suçlarından suçlu buldu. Birçok başka kent ve kasabadaki eylemlerde ise delil yetersizliği nedeniyle aynı karar verilemedi. Mahkeme heyeti, ayrıca şahısların Boşnak ve Hırvatlara yönelik terör eylemleri yapan paramiliter grupların oluşturulmasında “önemli rol oynadıklarına” hükmetti.
Dava Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde görülen son dava oldu. Yaklaşık üç hafta önce eski Sırp general Ratko Mladiç için verilen ömür boyu hapis cezası onanmıştı. Mahkeme daha önce Miloşeviç’i de soykırım ve insanlığa karşı suçtan yargılamış ancak eski cumhurbaşkanı yargılama tamamlanmadan önce 2006 yılında kaldığı hücrede hayatını kaybetmişti.
Yugoslavya’nın dağılmaya başlaması ile patlak veren Bosna Savaşı’nda Bosna Hersek’i oluşturan üç büyük etnik grup olan Müslüman Boşnaklar, Hırvatlar ve Sırplar arasında silahlı çatışmalar yaşandı. Srebrenitsa Katliamı gibi bir soykırıma da sahne olan savaş 1995 yılında Dayton Barış Anlaşması ile sona ermişti.
