Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Trabzonspor’un eski oyuncularından Ömer Kerim Ali Rıza’nın İsviçre aleyhine yaptığı başvuruyu reddetti.
Eski kulübüne açtığı davaya bakmayı reddeden Lozan’daki FIFA Uyuşmazlık Çözüm Dairesi ve Spor Tahkim Mahkemesi’ni (CAS) önce İsviçre yargısına şikayet edip, buradan da olumsuz yanıt alan Ali Rıza’nın AİHM’e yaptığı başvuru bugün karara bağlandı.
Ali Rıza’nın 2011 yılında yaptığı başvuruyu değerlendiren AİHM, İsviçre’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanma hakkıyla ilgili 6. maddesini ihlal etmediğine hükmetti.
Türkiye’deki mahkemelere ve AİHM’e daha önce ayrı başvurular yapan Ali Rıza, ihtilafı FIFA Uyuşmazlık Çözüm Dairesi ve Spor Tahkim Mahkemesi’ne (CAS) götürmüştü.
CAS, başvuruyla ilgili karar verme konusunda “yetkin” olmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddetmişti. Ali Rıza, bu kez başvuruyu İsviçre mahkemesine götürmüş, buradan da bir sonuç alamamıştı.
AİHM, 2020’da Ali Rıza’nın Türkiye aleyhine açtığı ilk davayı kabul etmişti
AİHM, 2020’da Ali Rıza’nın Türkiye aleyhine açtığı davayı ise kabul etmiş ve kendisine maddi tazminat ödenmesini kararlaştırmıştı. AİHM, geçen yıl 28 Ocak’ta, aynı zamanda İngiliz vatandaşı olan Ömer Rıza’nın Türkiye aleyhine yaptığı başvuruyla ilgili emsal bir karar almış ve futbolcuyu haklı bulmuştu.
Ali Rıza, maaşlarını ve primlerini ödemeyen Trabzonspor ile sözleşmesi devam etmesine rağmen, İngiltere’ye dönmüş ve iki taraf arasındaki uyuşmazlık önce TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu (UÇK), ardından da TFF Tahkim Kurulu gündemine taşınmıştı.
UÇK futbolcunun sözleşmesini haksız feshettiğine karar vermiş ve bu nedenle Trabzonspor’a tazminat ödemesine hükmedip dört ay süreli sportif ceza vermişti. Ömer Kerim Ali Rıza, UÇK kararına karşı Tahkim Kuruluna başvurmuş, Tahkim Kurulu futbolcunun ödeyeceği tazminat miktarını azaltmış ve sportif cezayı kaldırmıştı.
Ömer Rıza, bunun üzerine 2010 yılında AİHM’ye başvurdu. Tahkim Kurulu üyelerini TFF Yönetim Kurulu’nun atadığını, TFF’nin de ağırlıklı olarak profesyonel futbol kulüplerinin temsilcilerinden oluştuğunu belirtip bu durumda “bağımsız ve tarafsız bir yargıdan söz edilemeyeceğini” savundu. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanmayı güvence altına alan maddesinin ihlal edildiğini ileri sürdü.
AİHM, aleyhine verdiği emsal karar
Ömer Rıza’nın bu tezleri AİHM tarafından geçerli bulundu. Mahkeme gerekçeli kararında, Tahkim Kurulu’nun profesyonel futbol kulübü yöneticilerinden oluşan TFF tarafından, görev süreleri önceden belirlenmeksizin ve tarafsızlıkları konusunda ant içmeksizin tayin edilmeleri Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanma hakkıyla ilgili 6’ncı maddesine aykırı bulundu.
Kararda, Tahkim Kurulu bünyesinde hiçbir deontolojik kural bulunmaması ve TFF kararlarının yargı denetimine kapalı olmasına da işaret edildi.
AİHM, bu durumda, Ömer Rıza’nın Tahkim Kurulu’nun tarafsızlık ve bağımsızlığını sorgulamasının “meşru” olduğu sonucuna vardı.
Mahkeme, Türk futbolunda uyuşmazlıkların çözümüyle ilgili “sistemik bir sorun” olduğunu da belirtti. Devletin, Tahkim Kurulu’nun TFF yönetimine karşı bağımsızlığını sağlayacak ve kurumsal yapısını kapsayacak bir reform gerçekleştirmesi gerektiğine de hükmetti.
Karar gereği Ankara, Ömer Kerim Ali Rıza’ya 12 bin 500 Euro manevi tazminat, 6 bin 975 Euro da mahkeme masrafı ödemek zorunda kaldı.
Karar, sporda uyuşmazlıkların çözümü ve tahkim mekanizması hakkında bir ilk olması bakımından hem Türkiye hem de Avrupa hukuku için örnek teşkil etti.
Ali Rıza bunun üzerine ihtilafı FIFA Uyuşmazlık Çözüm Dairesi ve Spor Tahkim Mahkemesi’ne (CAS) götürmüş, fakat bu organlar “yetkin” olmadıkları sonucuna varmıştı.
