Finlandiya Dışişleri Bakanı Haavisto’ya ‘Orhan İnandı’ sorusu

Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto gündemi değerlendirmek üzere Finlandiya’daki yabancı basın mensupları ile biraraya geldi. Bir gazeteci, Haavisto’ya, ”Türkiye’de Erdoğan’ın insan haklarını ihlal ettiğini görüyoruz. En son örneği ise Kırgızistan’daki Türkiye kökenli Kırgız vatandaşı bir öğretmenin kaçırılması. Bu öğretmenin Türkiye elçiliğinde tutulmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Buna benzer olaylar daha önce Kosova’da, Bosna’da, Kenya’da yaşandı. Bu olanlara dur deme adına AB’nin ve Finlandiya’nın ne gibi etkisi olur?” sorusunu yöneltti. Pekka Haavisto, ”Finlandiya olarak mülteci haklarına çok duyarlı olduğumuzu söylemek isterim. Avrupa ülkelerine sığınmacı olarak gelen kişilere, sığınma talebinde bulunmuş kişilere karşı kendi ülkelerinin bir çalışma yürüttüğünün farkındayız. Avrupa Birliği ülkeleri buna karşı nasıl bir reaksiyon gösterilmesi gerektiğini düşünüyor. Mülteci haklarının korunması açısından bu konuyu önemli buluyoruz. Biz Finlandiya’yı karşıt görüşlülerin çatışma alanı olarak görmek istemiyoruz.” karşılığını verdi.

Haavisto, Türkiye’deki insan hakları ihlalleri ve iki ülke ilişkileri konusunda ise şunları dile getirdi:

”Türkiye’de insan hakları konusundaki yaşananları yakından takip ediyoruz. Türkiye ile olan ilişkilerimizde insan hakları konusu her zaman gündemimizde oldu. İlişkilerimiz sadece insan hakları konusu ile sınırlı değil, aynı zamanda politik haklarla da ilgili olarak Kürt meselesini de gündemimizde tutuyoruz.

Şunu da belirtmeliyim ki Türkiye özellikle Suriyeli mülteci krizi konusunda tüm AB’nin önemli bir parçası haline gelmiş durumda. Suriyeli sığınmacıların Türkiye’de tutulmaları önemli. Elverdiği ölçüde sığınmacıların güvenli bir şekilde kendi ülkelerine dönmelerini destekliyoruz. Bu geri dönüş planın da yapılması önemli.

Tartışmamız gereken ikinci önemli mesele Afganistan. Fin birlikleri Afganistan’dan çekilmiş durumda. ABD birlikleri de 11 Eylüle kadar çekilmiş olacak. Afganistan’ın kalkınmasını destekleyen ülkelerin, Afganistan’ın geleceğinde de bir şekilde rol oynaması ve Afganistan’ın yeni bir krize girmemesi ve bölge ülkeleriyle olduğu kadar Türkiye gibi ülkelerle de işbirliği yapması çok önemli. Türkiye Afganistan’da kritik bir rol üstlenecek.”

AYLA ALBAYRAK VAKASI

Haavisto, Finlandiya’da yaşayan Türkiye kökenli vatandaşlar üzerinden yürütülen istihbari faaliyetlere direk müdahil olup Finlandiya-Türkiye ilişkilerine zarar vermekten kaçınsa da 2018 yılında Finlandiyalı gazeteci Ayla Albayrak’a Türkiye’de hapis cezası verilmesi üzerine harekete geçmiş ve Türkiye Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırarak uyarıda bulunmuştu. Akabinde Ayla Albayrak hakkındaki dava gündemden düşmüştü.