Enflasyona çözüm bulamayan AKP, PTT aracılığıyla tanzim satışa dönüyor. AKP son olarak, oy toplayabilmek için yerel seçimler öncesinde İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirler başta olmak üzere birçok noktada tanzim satış noktası kurmuştu.
Başta yüksek gıda fiyatları olmak üzere yüksek enflasyona çözüm bulamayan AKP, tanzim satışta çare arıyor. Son dönemlerde başta ayçiçek yağı olmak üzere birçok temel gıda fiyatının artması üzerine kooperatifler ve PTT’nin indirimli satış ortaklığı yapması gündeme geldi.
PTT TANZİM SATIŞTA
PTT aracılığıyla yapılması planlanan satışların detayı henüz netleşmedi. Ancak ilk bilgilere göre Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ), Tarım Kredi Kooperatiflerinin (TKK) yanı sıra Fiskobirlik ve ÇAYKUR ürünlerinin de online satış yapan PttAVM.com’a dahil edilerek, bu kooperatiflerin şubesinin bulunmadığı yerlerde de internet üzerinden indirimli ürün satılacak.
GIDA FİYATLARI CEP YAKIYOR
2020’de yıllık enflasyon oranı TÜİK tarafından yüzde 14,60 olarak açıklandı. Gıda fiyatları ise yüzde 20,61 arttı. Ne var ki, yeni yılla birlikte gıda fiyatlarında artış devam etti. Sosyal medya başta olmak üzere birçok mecrada dikkatleri üzerine çeken ayçiçek yağı ise sadece 1 ay yüzde 5 zamlandı.
Geçen yılın ilk çeyreğinde 25 lira olan 5 litrelik ayçiçeği yağının fiyatı 65 liraya kadar yükseldi. Fiyat artışının 2021’de de yüzde 20’lere kadar artacağı tahmin ediliyor.
FİYATLARI AŞAĞI İNECEK Mİ?
AKP’nin amacı temel gıda fiyatlarını aşağı çekmek. Bu sebeple, ayçiçek yağı başta olmak üzere, zeytinyağı, şeker, bakliyat, un, tuz, salça ve bal gibi temel gıda ürünlerinde kooperatif ürünlerine ağırlık verilecek. AOÇ’nin süt ve süt ürünlerini de günlük olarak tüketiciye ulaştırabilmek için bazı bölgelerde soğuk hava depoları kurmayı planladığı belirtiliyor.
YEREL SEÇİM AYARLI TANZİM SATIŞ
Bu uygulama, 2019 yılında sebze ve meyve fiyatlarının yükselmesinin ardından kurulan ve pek çok tartışmaya neden olan tanzim satış noktalarını akla getirdi. Tanzim satış noktalarının kurulacağını ilk başta AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 5 Şubat 2019’daki Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşma sırasında dile getirmişti.
Erdoğan “Biberiydi, çarlistonuydu, patlıcanıydı, domatesiydi; her şeyde bu fiyatlara gerekirse ayar çekme kararını aldık, adımlarımızı atacağız. Belediyelerimiz vasıtasıyla biz bu adımları atacağız” ifadelerini kullanmıştı.
2019’daki yerel seçimler öncesinde AKP, yüksek seyreden sebze ve meyve fiyatlarını aşağı çekebilmek için İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok noktada tanzim satış noktaları kurmuştu. Pahalılık sebebiyle satış noktalarında uzun kuyruklar oluşurken, talep karşılanamayınca satışlara sınırlama getirildi. Sebze ve meyve satışlarının yanına temizlik ürünleri gibi kimi kalemler de yüklendi.
“KUYRUKLAR GERİ DÖNDÜ” ELEŞTİRİSİ
Erdoğan AKP’den önceki iktidarları eleştirirken sık sık tüp kuyruklarında beklediğini anlattı. Ancak tanzim satış noktalarında uzayıp giden sıra, “AKP döneminde kuyruklar geri döndü” yorumlarına sebep oldu. Ömrü uzun olmayan satış noktaları ise seçimlerin ardından kaldırıldı.
‘Tanzim’ kelime anlamı olarak sıraya koyma, düzen verme anlamına geliyor. Tanzim satış ise yine kelime anlamı olarak düşünüldüğünde modern anlamda raf usulü, ürünlerin düzenli olarak dizilerek satışının yapıldığı günümüz marketlerinin ilk haline verilen isimdi.
CHP UYGULAMASI
Türkiye’deki uygulaması ise oldukça farklı oldu. Türkiye’de ilk tanzim satış mağazaları 1970’li yıllarda dönemin CHP’li İzmir Belediye Başkanı İhsan Alyanak, gelir seviyesi düşük olan kişilerin et, sebze, meyve hatta kömürü daha ucuza almalarını sağlamak için bir yöntem olarak geliştirildi.
Tanzim satış noktaları zamanla Tansaş ismindeki markete dönüştü ve 1980’lerde Tansaş bir zincir market oldu.
