Sağlık Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe görüşmelerine dair konuşan milletvekilleri, bütçenin yetersizliğini ve koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan payın düşüklüğünü eleştirerek, sağlıkta yaşanan bölgesel eşitsizliğin derinleştiğini belirtti
Meclis Plan Bütçe Komisyonu’nda görüşülen 2027 Merkezi Yönetim Bütçesi Kanun Teklifi, Sağlık Bakanlığı 2027 bütçe görüşmeleri ile devam ediyor. Bakanlık bütçesine dair değerlendirmelerde bulunan milletvekilleri, sağlığa ayrılan bütçenin yetersiz olduğuna dikkat çekerek, sağlıkta bölgesel eşitsizliğin olduğuna işaret etti.
Komisyonda konuşan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Agirî Milletvekili Heval Bozdağ, Sağlık Bakanlığı bütçesinin yetersiz olduğunu, gayrisafi yurt içi hasıladaki yerinin OECD ülkelerinde yüzde 9,8 oranında belirlenirken Türkiye’de yüzde 4,7 olduğunu söyledi. Bozdağ, “Sayın Bakan, sağlığa biraz para ayırın lütfen. Toplam bütçe içerisindeki yeri 2026 yılında yüzde 7,8 iken 2027 yılında yüzde 7,2. Bu rakamı fark etmiş olmanız gerekiyor. Sunumlarınızı birazcık da bu rakamları görerek yaparsanız eğer daha realist yaklaşım söz konusu olacak” dedi.
Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan pay
Koruyucu sağlık hizmetlerine bütçede ayrılan payın sürekli olarak 3’te 1’e tekabul ettiğini, bu durumun değişmesi ve bütçe kaleminin doğru düzenlenmesi gerektiğine dikkat çeken Bozdağ, “Kişisel koruyucu sağlık hizmetleri bundaki pay ise çok daha düşük. Koruyucu sağlık kişi başı 6 bin 400 TL’den bahsederken kişisel koruyucu sağlık hizmetleri için 3 bin 700 TL’den bahsediyoruz. O zaman HPV aşısını nasıl yapacaksınız” diye sordu.
Aşılama oranı yüzde 95’in altında
Aşılama programında noksanlıklar bulunduğunu ve aşılama oranının yüzde 95’in altında olduğunu hatırlatan Bozdağ, “Yüzde 95’in altında bir aşılama söz konusu iken bunu görüyor olmanız lazım. Sağlık Bakanımız, aşılama hizmetlerine, koruyucu sağlık hizmetlerine neden pay ayırmıyorsunuz? Bu rakamları görerek bir bütçe hazırlanması gerekmez mi” diye sordu.
Türkiye bütün verilerde geride
Bozdağ, “Sağlık harcamalarının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki yeri OECD ortalamasına göre yüzde 9,3, Türkiye yüzde 4,7’de. Kişi başına hekim sayısı OECD’ye göre yüzde 3,9 iken Türkiye yüzde 2,4. Bin kişi başına hemşire sayısı OECD’ye göre 9,2 iken Türkiye’de 3,1. Eczacı sayısı yüz bin kişi başına OECD ortalamasına göre 86 iken Türkiye’de 48. Bin kişi başına hastane yatağı sayısı OECD’ye göre 4,2 iken Türkiye’de ise 3,1” dedi.
Önlenebilir ölümlerde ortalamın üzerinde
Önlenebilir ölümler ortalamasında Türkiye’nin 100 bin kişide 168 ortalamaya sahip olduğunu, OECD ortalamasının 145 olduğunu, bazı ülkelerde 78’e kadar düştüğünü söyleyen Bozdağ, tedavi edilebilir ölümlerde Türkiye’nin 100 binde 119 ortalamasında olduğu, OECD ortalamasının ise 77 olduğunu hatırlattı. Bozdağ şöyle konuştu:
“Siz tedavi edici hizmetlere koruyucu sağlık hizmetlerinin iki katı pay ayırıyorsunuz. Peki tedavi edici hizmetlerdeki bu oranlar dünya üzerindeki tedavi edilebilir hastalıklardan ölüm oranımızın yeri nedir? Neden böyledir? Bunu nasıl açıklayacaksınız? Hastalanmadan önlem almaktan bahsettiniz. Sunumunuzda da vardı. Koruyucu Sağlık Hizmetlerinden bahsediyorsunuz aslında. Ama neden oranlar böyle.”
Gergerlioğlu: Her sene durum daha da kötüleşiyor
Ardından konuşan DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ise, toplam bütçeye bakıldığında genel olarak toplam vergi gelirinin yüzde 35’inin gelir ve kazanç üzerinden, yüzde 42’sinin KDV, ÖTV gibi dolaylı vergi ile sağlandığını söyledi. Gergerlioğlu şunları söyledi:
“Verginin vergisi anlamındaki dolaylı vergiden en çok etkilenecek olan da emekçiler. Gelir vergisi yalnızca yüzde 29’u patronlar, şirketler tarafından ödenecek olan kurumlar vergisi, yüzde 72 ise işçi memur küçük esnaftan alınan vergi. 2022’de kurumlar vergisi yüzde 59 iken ilerleyen yıllarda hep işçi emekçinin aleyhine bir kötüleşme oldu ve çok kazanandan az, az kazanandan çok vergi alınması hedefleniyor. Genel tabloda bunu görüyoruz. Bütçenin genel tablosunda maalesef iyileşen bir şey yok. Genel bütçede her sene durum daha da kötüleşiyor.”
Sağlık Bakanlığında da durumun kötü olduğunu belirten Gergerlioğlu şu ifadeleri kullandı:
“Sayın Bakan, biliyorsunuz geçen sene yüzde 7,8’di. Bu sene yüzde 7,2’ye düştü bütçeniz. Aslında yüzde 15’i bulması lazım. Yani ülkede insanların sağlığı en önemlisi, insanız, en önemli şey sağlıktır. Ancak ayrılan pay sürekli düşüyor. Yüzde 7,8’den 7,2’ye indiği zaman da yüzde 8,3’lük bir kayıp görüyoruz. Bu da olacak bir durum değil. Bütçenin büyük payı faiz ve silah harcamalarına ayrılırken sağlığa ayrılan payın her geçen gün azalması kabul edilecek bir durum değil.”
‘Sağlıkta bölgesel eşitsizlik‘
Bölgelere göre ülke gelirinden alınan payın nüfus içindeki payların gerisinde kaldığını, bölüşüm eşitsizliği olduğunu söyleyen Gergerlioğlu, “Geliri düşük diye insanlar gelirlerinin çoğunu gıdaya ayırmak zorunda kalıyor. Bu da aslında bir gerilik göstergesi oluyor. Bu da sağlıkla ilgili bölgesel eşitsizlikleri derinleştiriyor. Ortadoğu’da, Kuzeydoğu Anadolu’da, Güneydoğu Anadolu’da en eşitsiz yerler olarak dikkat çekiyor ve bebek ölüm hızında da Güneydoğu Anadolu Bölgesi 1’inci durumda” diye konuştu.
‘Bebek ölümlerinde 3’üncü sıradayız‘
Türk Tabipleri Birliği (TTB) verilerine göre Türkiye’nin OECD’ye üye 38 ülke arasında bebek ölüm hızında Meksika ve Costa Rica’dan sonra 3’üncü durumda olunduğunu hatırlatan Gergerlioğlu, “Yani dünyanın dibindeyiz bebek ölüm hızlarında. Siz yüzde 7,7 açıkladınız ama bizdeki rakam yüzde 8, 1000’de 8,9. Bu rakamlar biz hekimler için son derece vahim rakamlardır ve Costa Rica liginin oralarda dolaşmamız da kabul edilecek bir durum değil” dedi.
‘En yüksek üç kalem‘
Sağlık Bakanlığı bütçesinin yüzde 29’unun koruyucu sağlığa, yüzde 69’unun tedavi edici sağlığa ayrıldığını belirten Gergerlioğlu, “Tedavi ediciye ayrılan payın yüzde 64,5’u çalışan gideri, yüzde 8’i prim gideri, yüzde 12’si şehir hastanelerinden hizmet alımı, kira yani toplamda yüzde 84,5’u bu üç kalemdir” diye konuştu.
Kaynak: MA
Kaynak: Yeni Yaşam Gazetesi
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

