HASAN CÜCÜK | HABER İNCELEME
Manchester City’nin yıllardır tartışılan mali dosyasının arkasında yalnızca milyonlarca sterlinlik hesaplar, gizli sponsorluk anlaşmaları ve karmaşık finansal işlemler yok. Bu hikâyenin merkezinde, futbol dünyasının kapalı kapılarını açan ve ortaya çıkardığı belgeler nedeniyle hapse giren bir isim de var: Rui Pinto.
37 yaşındaki Portekizli, Football Leaks’in kurucusu ve futbol dünyasının en tartışmalı isimlerinden biri. Sızdırdığı milyonlarca belge arasında Manchester City’nin sponsorluk anlaşmaları ve ödemelerine ilişkin gizli yazışmalar da bulunuyordu. Bu belgeler, Premier League’in kulübün mali yapısına yönelik yıllar süren soruşturmasının başlamasında önemli rol oynadı.
Premier League’in açıklamasına göre Manchester City, 2009-2018 yılları arasında mali hesaplarını 900 milyon sterlinden fazla miktarı olduğundan farklı gösterdi. Bağımsız komisyon kulübü yöneltilen ciddi suçlamaların tamamından suçlu buldu. Ceza henüz açıklanmadı. Manchester City ise suçlamaları reddediyor ve karara itiraz edeceğini duyurdu.
Pinto açısından kararın anlamı farklı. O, City hakkındaki gelişmeyi yıllar önce Football Leaks aracılığıyla ortaya çıkardığı bilgilerin doğrulanması olarak görüyor.
“Yıllardır süren hile, yalan ve manipülasyon nihayet sonuçlarıyla karşılaşacak” diye yazdı.
Her şey bir e-postayla başladı
Hikâye Eylül 2015’te başladı. Portekiz’in spor gazetesi Record’da çalışan gazeteci Antonio Varela, Football Leaks’ten bir e-posta aldı. Siteye girdiğinde daha önce hiç görmediği milyonlarca belgeyle karşılaştı.
“Bu kadar çok bilgiyi daha önce hiç duymamış veya okumamıştık. Bunun çok önemli olduğunu anladık” diyen Varela, gazetecilerin önemli bir ikilem yaşadığını da anlattı. Belgelerin yasa dışı yollarla elde edilmiş olabileceği düşünülüyordu. Ancak kamu yararının daha ağır bastığına karar verdiler.
“John” takma adını kullanan kişi Rui Pinto’ydu. O dönemde Budapeşte’de yaşayan Pinto, antika ticareti yapıyordu. Resmi bir bilişim eğitimi yoktu ve tarih eğitimini de tamamlamamıştı. Ancak futbol tutkusu çocukluğundan beri hayatının bir parçasıydı.
Pinto’nun amacı kendi ifadesiyle “futbolun gizli yüzünü” ortaya çıkarmaktı. İlk belgelerin ardından Cristiano Ronaldo, Lionel Messi ve Neymar gibi yıldızlarla ilgili sözleşmeler, vergi bilgileri ve yazışmalar da yayımlandı.
Daha sonra Alman Der Spiegel dergisinden gazeteci Rafael Buschmann ile iş birliği yaptı. Pinto, dergi ve ortaklarına 70 milyondan fazla belge sağladı. Gazeteciler bu belgeler sayesinde futbol dünyasında normal şartlarda kapalı kapılar ardında kalan anlaşmaları ve yazışmaları inceleme fırsatı buldu.
Manchester City belgeleri
Kasım 2018’de Der Spiegel, Football Leaks belgelerine dayanarak Manchester City’nin sahibi Şeyh Mansur bin Zayed Al Nahyan’dan gelen bazı paraların sponsorluk geliri gibi gösterildiğini öne sürdü. İddiaya göre amaç, UEFA’nın mali kurallarını aşmaktı.
Belgeler UEFA’nın soruşturma başlatmasına yol açtı. UEFA, City’yi iki yıl Avrupa kupalarından men etti. Ancak Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi (CAS), 2020’de bu kararı kaldırdı. CAS, öne sürülen ihlallerin önemli bölümünün kanıtlanamadığı veya zaman aşımına uğradığı sonucuna vardı.
Premier League ise soruşturmayı sürdürdü ve Şubat 2023’te City hakkında kapsamlı suçlamalar yöneltti. Bağımsız komisyonun son kararı, Pinto’nun yıllar önce yayımladığı belgeleri yeniden gündemin merkezine taşıdı.
İhbarcı sanık sandalyesinde
Ancak Football Leaks’in yarattığı tartışmanın bedelini Pinto da ağır ödedi. Portekizli dergi Sábado, 2018’de kimliğini ortaya çıkardı. Bir yıl sonra Budapeşte’de tutuklanarak Portekiz’e iade edildi.
Hakkındaki suçlamalar arasında bilişim sistemlerine yasa dışı erişim, özel yazışmaların gizliliğini ihlal ve yatırım fonu Doyen Sports’tan şantaj yoluyla para almaya teşebbüs bulunuyordu.
Doyen Sports yöneticisi Nelio Lucas, Football Leaks’in belgelerin yayımlanmaması karşılığında 500 bin ila 1 milyon euro istediğini öne sürdü. Pinto ise para almadığını ve yalnızca “onlarla oynamaya” karar verdiğini savundu. Mahkeme ise onu şantaja teşebbüsten suçlu buldu.
Eylül 2023’te Pinto, şantaja teşebbüs, bilişim sistemlerine yasa dışı erişim ve özel yazışmaları ihlal suçlarından dört yıl ertelenmiş hapis cezasına çarptırıldı. Hâkim, “Bilgi verme özgürlüğü, özel hayatın ihlal edilmesini haklı çıkarmaz” dedi.
Pinto’nun ikinci Portekiz davasında ise 241 suçlamanın tamamı geçersiz bulundu ve kendisi beraat etti.
Ölüm tehditleri ve gizli yaşam
Pinto’nun hayatı bununla da bitmedi. 2020’de Portekiz Kriminal Polisi ile iş birliği yapmaya başladı, şifrelenmiş sabit disklerine erişim sağladı ve devam eden soruşturmalara yardımcı oldu. Bunun ardından serbest bırakıldı ve korunan tanık statüsüne alındı.
O günden beri güvenli evlerde, polis koruması altında yaşıyor. Adresi gizli tutuluyor.
Pinto, mahkemede çok sayıda ölüm tehdidi aldığını ve kendisini güvende hissetmediğini anlattı. İlk davasında kurşun geçirmez yelek giydi, mahkeme binasının çatısına keskin nişancılar yerleştirildi. Sonraki duruşmalarda da silahlı polisler ve tanık koruma ekibi hazır bulundu.
Manchester City hakkındaki karar bu nedenle Pinto için sıradan bir spor haberi değil. Avukatı, kararın onun açısından bir tür “itibarının iadesi” anlamına gelebileceğini söyledi. Çünkü böyle bir sonuç, yıllar önce ortaya çıkardığı belgelerin gerçek sonuçlar doğurduğunu gösterecekti.
Pinto ise kararı “İngiliz futbolu için tarihi bir karar” olarak nitelendirdi.
“Premier League’in bugün yayımladığı açıklama, Football Leaks aracılığıyla ortaya çıkarılan her şeyin doğruluğunu nihayet ve tartışmasız biçimde teyit ediyor” ifadelerini kullandı.
Üstelik hikâyenin henüz bitmediğini düşünüyor. Pinto, kamuoyunun görmediği başka belgelerin de bulunduğunu söylüyor. 2024’te Fransa ve Almanya’daki soruşturmacılara beş sabit disk daha teslim ettiğini açıklamıştı. Hukuki temsilcisi de Manchester City’ye ait henüz yayımlanmamış büyük bir arşivin bulunduğunu öne sürmüştü.
Bu belgelerin ne zaman, hatta yayımlanıp yayımlanmayacağı bilinmiyor.
Ancak Rui Pinto’nun 2023’te kendi mahkûmiyetinin ardından yazdığı bir cümle, hikâyenin onun açısından hâlâ bitmediğini gösteriyor:
“Bir bölüm sona erdi, ancak mücadele devam ediyor.”
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***