Kategori: Ekonomi

ANKARA – AYM, Kadri Eroğul’un sanal medya paylaşımları nedeniyle iş akdinin feshedilmesini “ifade özgürlüğünün ihlali” olduğuna karar verdi.

 

Anayasa Mahkemesi (AYM), oy çokluğuyla Kadri Eroğul’un sanal medya paylaşımları nedeniyle iş akdinin feshedilmesiyle “ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine” karar verdi. Eroğul, taşeron şirkete bağlı olarak belirli süreli iş sözleşmesiyle Kütahya Halk Sağlığı Müdürlüğü’nde görev yaptığı sırada kurum yöneticileriyle ilgili sanal medya hesabından yaptığı paylaşımlar nedeniyle iş akdinin feshedilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasıyla 2019’da AYM’ye başvurdu.  

 

‘İŞÇİ KİMLİĞİNİN ÖTESİNDE STK TEMSİLCİSİ’

 

Başvuruyu karara bağlayan AYM, Eroğul’un kamu kurumunda çalışan taşeron işçilere yönelik faaliyet gösteren bir derneğin genel başkanlığı görevini de sürdürdüğüne işaret ederek, “Bu bağlamda başvurucunun taşeron işçilere ilişkin meselelerde bildireceği görüşlerin taşeron işçi kimliğinin ötesinde yürütmekte olduğu dernek başkanlığı görevinin de bir gereği olarak -temsil ettiği sivil toplum kuruluşunun ilgi alanındaki- toplumsal meseleleri de kapsadığı kabul edilmelidir” yorumunu yaptı.

 

‘İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ GENİŞ YORUMLANMALI’

 

Eroğul’un paylaşımında kullandığı sözlerin belirli bir kimseyi hedef aldığına yönelik herhangi bir ifade kullanmadığını belirten AYM kararında, “Derece mahkemelerinin başvurucunun asıl amacının kurum yöneticilerini küçük düşürmek olduğunu kabul etmesi ancak başvurucunun kullandığı kelimelere onun verdiği anlamın ötesinde anlamlar yüklemesi ile mümkün olmuştur. Kaldı ki başvurucu, kullandığı ifadelerde taşeron işçilere yönelen baskının ancak ‘yöneticilik ve insanlık vasıfları taşımayan kişiler’ tarafından yapılabileceğini iddia etmiş; eleştirilerini abartılı bir şekilde ortaya koymuştur. Anayasa Mahkemesi pek çok kararında ifade özgürlüğünün bir dereceye kadar abartıya hatta kışkırtmaya izin verecek şekilde geniş yorumlanması gerektiğini kabul etmiştir. Bu nedenle somut olaya konu ifadeler açısından da Anayasa Mahkemesinin önceki değerlendirmelerinden ayrılmayı gerektiren bir durum olduğu söylenemez” ifadeleri yer aldı.

 

İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ İHLALİ KARARI

 

İlk derece mahkemelerinin sanal medyada kullanılan ifadelerin iş akdinin feshedilmesi gibi son derece ağır ve en son çare olarak düşünülebilecek bir müdahaleye başvurmayı gerektirir nitelikte olduğunu objektif ve ikna edici bir biçimde ortaya koyamadığına vurgu yapan AYM, ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi.

 

OLAY HAKKINDA

 

Eroğul, Kamu Taşeron Çalışanları Derneğinin (KATAŞ-DER) Genel Başkanlığı görevini de sürdürdüğü dönemde sanal medya hesabından taşeron işçilerin gördüğü baskıları ve yöneticileri konu eden “Ey insan müsveddeleri, yönetici bozuntuları…” ifadelerini içeren bir paylaşımda bulunmuştu.

Bu paylaşımdan dolayı bazı kurum yöneticileri Eroğul’dan şikâyetçi olmuş ve açılan davada Asliye Ceza Mahkemesi başvurucunun mahkûmiyetine karar vermişti. Anılan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmesi üzerine alt işveren tarafından Eroğul’un iş akdi sona erdirilmişti. Eroğul’un alt işveren ve kurum aleyhine açtığı “işe iade talepli tespit davası” İş Mahkemesi tarafından reddedilmişti. Eroğul’un söz konusu karara ilişkin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince, temyiz talebi de Yargıtay tarafından reddedilmişti.

 

Eroğul, bunun üzerine söz konusu sanal medya paylaşımından dolayı iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasıyla 2 Ocak 2019’da AYM’ye başvurmuştu.

 

 

 

 

Eski Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başekonomisti Hakan Kara, TCMB’nin piyasa katılımcıları anketinde dolar/TL kurunun yıl sonunda 19,65 olarak tahmin edildiğini hatırlatarak, söz konusu seviyesinin gözükmesi durumunda kur korumalı mevduatın maliyetinin 300 milyar lirayı geçeceğini söyledi.

 

Kara, “Dolar/TL kuru TCMB anketindeki gibi yıl sonunda 19,65 olursa, KKM’nin kamuya maliyetinin 300 milyar TL’yi geçeceğini hesaplıyorum. En iyimser hesapla milli gelirin yüzde 2’sine denk geliyor.” ifadelerini kullandı.

 

Bugün Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre Merkezi Yönetim Bütçesi temmuzda 64 milyar lira açık verirken, kur korumalı mevduat hesaplarına aktarılan tutarda 23,6 milyar lira olarak gerçekleşti.

 

Böylece KKM’ye toplamda 60,8 milyar lira aktarılmış oldu.

 

Hazine ve Maliye Bakanlığı Ağustos ayı iç borçlanma programına 10 yıl vadeli tahvil ile devam etti.

 

Hazine, 10 yıl vadeli tahvilde net 8,72 milyar TL’lik satış gerçekleştirdi. İhalede faiz yüzde 16,79 olarak kaydedildi.

 

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 10 yıl vadeli 6 ayda bir %10,75 sabit kupon ödemeli devlet tahvilinin yeniden ihracı öncesi piyasa yapıcılardan gelen 13,5 milyar liralık teklife karşılık, 8 milyar lira satış gerçekleştirdi.

 

İhale öncesi kamuya 2,15 milyar lira satış yapıldı.

KKM, TL’deki değer kaybının önüne geçmek için Aralık 2021’de devreye konulan bir sistem. Bunda döviz kurlarının yükselmesi durumunda KKM’lerde TL tutan katılımcılara farkın Hazine veya Merkez Bankası tarafından, yani cebimizden ödenmesini esas alınıyor. 

 

Bakanlığın aylık bütçe raporuna göre KKM için harcanan toplam tutar temmuzda 60,6 milyar TL’ye buldu. 

 

KKM için aylara göre ödenen miktarlar şöyle:

 

Mart: 11,7 milyar TL

 

Nisan: 4,6 milyar TL

 

Mayıs: 4,8 milyar TL

 

Haziran: 16,1 milyar TL

 

Temmuz: 23,4 milyar TL

 

Ekonomistler ve muhalefet, KKM’yi “Hazine’den tasarruf sahiplerine servet transferi” diyerek eleştirirken Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati sistemin ‘çok faydalı olduğunu’ savunuyor.

Ocak-haziran döneminde, bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı 2022 yılı Ocak-haziran döneminde 471 bin kişi oldu.

 

Foreks’in aktardığına göre bireysel kredi borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı ise aynı dönemde 584 bin kişi oldu.

 

Türkiye Bankalar Birliği tarafından yapılan açıklamaya göre, Bireysel kredi veya bireysel kredi kartı borcundan dolayı yasal takibe intikal etmiş kişi sayısı Ocak-haziran 2022 döneminde 856 bin kişi oldu.

 

Açıklamada şöyle denildi:

 

“Kredi geri ödemeleri süresi konusunda sağlanan esnekliklere ilişkin düzenlemeler, yasal takibe intikal etmiş kişi sayısındaki gelişmelerde etkili olmuştur.

 

Haziran 2022 İtibariyle Negatif Nitelikli Bireysel Kredi Bakiyesi:

 

Öte yandan, Risk Merkezi verilerine göre, Haziran 2022 ayı itibarıyla bireysel kredi kartlarını da içeren bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacaklar bir önceki yıla göre yüzde 50 artış ile 30,7 milyar TL olurken, tasfiye olunacak alacakların bireysel kredilere oranı 0,1 puan artış ile yüzde 2,4 oldu.”

Birleşik Metal-İş Araştırma Merkezinin (BİSAM) tarafından hazırlanan ve sağlıklı beslenmek için her aile ferdinin alması gereken kalori miktarı dikkate alınan raporda yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık karşılığı 1866 lira olarak hesaplandı.

 

Bu değer yetişkin bir kadın için 1785, 15-18 yaş bir genç için 1.934, 4-6 yaş arası bir çocuk için 1.271 lira oldu. Sağlıklı bir biçimde beslenmenin toplam aile bütçesine maliyeti ise 6 bin 856 lira olarak tespit edildi. Bu tutara eğitim, sağlık, barınma, eğlence, ısınma, ulaşım gibi giderler de eklendiğinde bir ailenin yapması gereken harcama tutarı 23 bin 715 liraya ulaştı.

 

 

Sepetin üçte biri süt ve süt ürünlerine ait; ekmeğin günlük maliyeti 17 lirayı aştı 

 

Günlük harcamalarda Temmuz 2022’de en yüksek maliyet grubunu süt ve süt ürünleri grubu 79.03 liralık harcama gereksinimi ile oluşturdu. Et, tavuk ve balık grubu için yapılması gereken minimum harcama tutarı ise 40.59 lira oldu. Sebze ve meyve için yapılması gereken günlük harcama tutarı ise 42.26 liraya ulaştı. Ekmek için yapılması gereken harcama tutarı günlük 17.40 lira olarak kaydedildi. Katı yağ ve sıvı yağ için 16.26 liralık masraf yapılması, yumurta için 5.02, şeker, bal, reçel ve pekmez için ise 6,75 lira harcama yapılması gerekiyor.

 

 

Daha dar bir gruplandırmaya göre harcamalarda süt ve süt ürünlerinin payı yüzde 34.6 ile en yüksek paya sahip. Et, yumurta ve kurubaklagil grubunun payı yüzde 26.2 ile ikinci sırada. Sebze ve meyvenin harcamalar içindeki payı yüzde 18.5. Ekmek, makarna vb. için ise pay yüzde 10,7. Diğer gıda harcamalarının toplam içindeki payı ise yüzde 10.1.