Dünya üzerinde yaşam hiç var olmasaydı ne olurdu? Bilim insanları 5 milyar yıllık süreci simüle etti

İnsanlığın ve diğer tüm canlı türlerinin varlığı olmasaydı, mavi gezegenimiz nasıl bir evrim geçirirdi? Astrofizik dünyası uzun yıllardır bir gezegenin milyarlarca yıl boyunca yaşanabilir kalabilmesi için üzerindeki biyolojik yaşamın şart olup olmadığını tartışıyordu. The Planetary Science Journal dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bu varoluşsal soruya yanıt arayan kapsamlı bir bilgisayar simülasyonunun sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Gilbert-Janizek liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi; gezegenin çekirdeğini, mantosunu, okyanuslarını, atmosferik kimyasını ve Güneş’ten gelen radyasyonu içeren gelişmiş bir cansız Dünya modeli oluşturarak 5 milyar yıllık jeolojik süreci izledi.

OKSİJEN HARİCİNDE GEZEGENİN DENGESİ NEREDEYSE HİÇ DEĞİŞMEDİ

Bilgisayar modeli üzerinden ısı akışı, yüzey sıcaklıkları ve okyanus kimyası gibi 19 temel parametreyi takip eden bilim insanları, şaşırtıcı bir tabloyla karşılaştı. Canlı organizmaların ve fotosentez sürecinin yokluğuna bağlı olarak atmosferde serbest oksijenin bulunmaması haricinde; gezegenin su seviyeleri, iklim dengesi ve yüzey sıcaklıkları günümüz Dünya’sıyla neredeyse aynı seviyelerde kaldı.

Astronomi literatüründe “yaşanabilirlik” tanımı canlıların bulunmasından ziyade yüzeyde sıvı suyun korunabilmesi esasına dayanıyor. Yapılan simülasyon, cansız Dünya’nın da 4,5 milyar yıl boyunca okyanuslarını koruyabildiğini ve yaşanabilir yüzey sıcaklıklarını sürdürebildiğini kanıtladı.

GÜNEŞ YÜZDE 30 DAHA FAZLA ISINSA DA GEZEGEN KENDİ KENDİNİ SOĞUTTU

Araştırmadaki en dikkat çekici bulgulardan biri, Güneş’in son 4,5 milyar yılda parlaklığını ve ısı gücünü yüzde 30 oranında artırmasına rağmen gezegenin aşırı ısınmaması oldu. Silikat aşınması, volkanik gaz salınımları ve okyanus kimyası arasındaki etkileşimden doğan “karbonat-silikat döngüsü”, atmosferdeki karbondioksit ($CO_2$) miktarını otomatik olarak dengeleyerek yüzey sıcaklığını yaşanabilir sınırlarda tutmayı başardı. Bu durum, iklimsel kararlılığın sağlanması için biyolojik canlıların salgıladığı geri bildirimlere mutlak bir ihtiyaç olmadığını biyokimyasal düzeyde gösterdi.

DERİN UZAYDAKİ ÖTEGEZEGEN ARAŞTIRMALARINA YÖN VERECEK

Elde edilen bulgular, dünya dışı yaşam arayışlarında kullanılan teleskop verilerinin yorumlanmasına da yeni bir boyut kazandıracak. Bilim insanları, bir ötegezegenin atmosferinde yaşanabilirlik koşulları saptandığında, bunun doğrudan biyolojik bir yaşama işaret etmeyebileceğini, cansız kayalık gezegenlerin de canlı barındıran sistemleri mükemmel bir şekilde taklit edebileceğini vurguluyor.

Gezegenin ve canlılığın birbirinden bağımsız süreçler halinde ilerleyebileceğini gösteren çalışma, “Dünya canlılar sayesinde mi yaşanabilir kaldı?” sorusuna dayanan ünlü Gaia Hipotezi etrafındaki tartışmaları da yeniden alevlendirdi.