ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmede Rus dizelinin ABD ve küresel pazara sevk edilmesi konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, anlaşmayı Putin’e verilmiş bir hediye olarak nitelendirdi ve “sona erdirilmesi gereken bir savaşa yatırım” sözleriyle eleştirdi.
ABD, İran savaşının yol açtığı yüksek dizel fiyatlarını düşürmek için Rusya’dan dizel ithal etmeye başlıyor. Trump, bunun ABD’li çiftçiler, kamyoncular ve tüketiciler için fiyatları düşüreceğini söylüyor. Ancak anlaşma, Rusya’ya savaş fonu sağladığı gerekçesiyle hem Ukrayna’dan hem de ABD Kongresi’ndeki bazı isimlerden sert eleştiri aldı. Rusya’nın rafinerileri Ukrayna saldırıları nedeniyle hasarlı olduğu için vaat edilen miktarları ne kadar hızlı teslim edebileceği belirsiz. Uzmanlar, sevkiyat miktarının ABD’nin günlük tüketimine kıyasla küçük olduğunu ve fiyatlarda büyük bir düşüş sağlamayacağını belirtiyor.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Putin ile “son derece başarılı” bir görüşme gerçekleştirdiğini belirterek Rusya’nın derhal 300 bin tonun üzerinde dizel yakıt tedarik edeceğini açıkladı. Anlaşmaya göre kasım ayında 500 bin ton, hemen ardından 1 milyon ton daha sevk edilecek. Trump ayrıca Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak kısa süre içinde 3 milyon ton dizel daha teslim edileceğini söyledi.
Trump, “Hürmüz Boğazı’nın tam kontrolü ve Rus enerjisiyle ilgili bu büyük duyuru sayesinde, Amerikalılar ve aslında tüm dünya için dizel fiyatları rekor miktarda ve hızlı bir şekilde düşecek” ifadelerini kullandı. Özellikle çiftçiler, hayvancılar ve kamyon şoförleri için daha düşük fiyatların önceliği olduğunu vurguladı.
ABD yaptırımları geçici olarak askıya aldı
Anlaşmanın bir parçası olarak ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizeli ihracatına yönelik yaptırımları 7 Nisan 2027’ye kadar askıya alan geçici bir lisans yayımladı. Ancak Amerikan bankalarındaki Rus varlıklarının dondurulması gibi diğer yaptırımlar yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Putin de Rusya’nın ABD ve küresel pazarlara petrol ve petrol ürünleri tedarik etmeye hazır olduğunu söyledi ancak miktar belirtmedi. Putin’in özel elçisi Kirill Dmitriev, sosyal medyada anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak “Rusya ve ABD’nin dizel ve enerji alanındaki işbirliği dünyaya fayda sağlayacak” dedi.
Zelenski: ‘Putin’e hediye’
Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada anlaşmayı sert bir şekilde eleştirdi. “Rusya’nın petrol ürünleri satmasına izin vermek, sona erdirilmesi gereken bir savaşa yatırım yapmak anlamına gelir, oysa bu savaş uzatılmamalıdır” dedi.
Zelenski ayrıca “Putin’e verilen hediyeler barış getirmeyeceği gibi medeni dünyaya da hiçbir fayda sağlamayacaktır” ifadelerini kullandı.
Axios’un haberine göre ise anlaşmanın arkasında Zelenski’nin Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurma yönündeki ABD taleplerini görmezden gelmesi etkili oldu. Bir ABD’li yetkili, “Zelenski durumu yanlış okuyor. Rafinerileri vurmaya devam ederek son 6 ayda Trump nezdinde kazandığı iyi niyeti zedeliyor” dedi.
Öte yandan, Trump’ın bahsettiği rakamların “görece küçük” olduğu da ifade ediliyor. İlk sevkiyatın yaklaşık 2,25 milyon varile denk geldiği, ABD’nin günlük dizel tüketiminin ise yaklaşık 3,8 milyon varil olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla bahsedilen miktarların fiyatlarda büyük bir düşüş sağlaması beklenmiyor.
Rusya ve ABD’den tepkiler
Anlaşma, ABD Kongresi’nin Rus petrol ve gazı ithal eden ülkelere yeni yaptırımlar ve tarifeler uygulanmasına yetki veren bir yasayı kısa süre önce kabul etmesinin ardından geldi. Bu durum, anlaşmanın “dikkat çekici bir yön değişikliği” olarak nitelendirilmesine yol açtı.
Cumhuriyetçi Nebraska Kongre Üyesi Don Bacon, “Putin’in savaş ekonomisini desteklemek ahlaken yanlış, o parayla şehirleri bombalıyor” dedi. Demokrat Senatör Ruben Gallego ise “Trump, kendi pervasız ve yasa dışı Orta Doğu savaşının yol açtığı rekor dizel fiyatlarının siyasi sonuçlarından kurtulmak için şeytanla anlaşma yapıyor” ifadelerini kullandı.
İngiltere hükümeti sözcüsü ise ülkenin tutumunun “daha net olamayacağını” belirterek Rusya’ya yönelik yaptırımların sürdürüleceğini ve Ukrayna’ya desteğin devam edeceğini söyledi.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***