Kanada’nın Quebec eyaletinde ayrılıkçı Parti Québécois (PQ), 12 yıl aradan sonra iktidara döndü. Parti lideri Paul St-Pierre Plamondon, eyalet valisinin yeni hükümetin yemin törenine katılmasını engellemeyi planladığını açıkladı.
Plamondon, “Kral’a yemin edip ilk iş olarak yalan söylemeyi düşünmüyorum” dedi. Eyalet valisi, İngiliz Kraliyetinin Quebec’teki temsilcisi konumunda.
Parti Québécois, pazartesi günü yapılan eyalet seçimlerinden oyların yüzde 28’ini alarak birinci sırada çıktı. 59 sandalye kazanan parti, çoğunluk için gereken sayıyı 5 sandalyeyle kaçırsa da azınlık hükümeti kuracak. Ana muhalefet ise 40 sandalye elde eden Liberal Parti oldu. Öte yandan, yüzde 28’lik oy oranı, eyalet tarihinde bir hükümetin en düşük oy oranıyla iktidara gelmesi anlamına geliyor.
Monarşi karşıtı tutum
Plamondon, seçim kampanyasında Quebec’te monarşiyi kaldırma sözü vermişti. Quebec’in 1982 Anayasası’nın kabulüne hiçbir zaman rıza göstermediğini savunan Plamondon, “Yabancı bir kralın gelip bize ne yapacağımızı söylemesinde anormal bir şey var” diye konuştu. Valilik makamına ayrılan 1,3 milyon dolarlık bütçenin evsizlikle mücadeleye aktarılmasını istiyor.
Hukukçular, bu planın ciddi anayasal engellerle karşılaşacağı uyarısında bulunuyor. Kanada Anayasası, her eyalet yasama meclisi üyesinin göreve başlamadan önce İngiltere Kraliyetinin temsilcisi olan valiye veya yetkilendirdiği bir kişiye bağlılık yemini etmesini zorunlu kılıyor.
Anayasa; Kral, Genel Vali veya valilik makamına ilişkin değişikliklerin Avam Kamarası, Senato ve 10 eyalet meclisinin tamamının onayını gerektirdiğini belirtiyor. Dolayısıyla, Plamondon’un yemin etmemesi anayasaya aykırılık oluşturuyor.
Yemin krizi büyüyebilir
Plamondon, 2022’de muhalefet milletvekili seçildiğinde de Kral’a yemin etmeyi reddetmiş ve bu nedenle kısa süreliğine meclise alınmamıştı. O dönemki hükümet, PQ’nun baskısıyla yemini isteğe bağlı hale getiren bir yasa çıkarmıştı.
Ancak bu yasa şu anda Quebec Yüksek Mahkemesi’nde anayasal bir davaya konu. Davacılar, yeminin kaldırılmasının federal parlamentonun ve tüm eyaletlerin oybirliğiyle onayını gerektirdiğini savunuyor. Dava başarılı olursa, yemin etmeyen milletvekillerinin sandalyeleri boş sayılabilir.
Plamondon, yasal engellere rağmen geri adım atmaya niyetli görünmüyor. Ayrılıkçı lider, “Monarşiyi Quebec’ten çıkarmak, o fonları geri almak ve sosyal amaçlara yönlendirmek için ne gerekiyorsa yapacağız” ifadelerini kullandı.
Bağımsızlık referandumu düzenlemeyi vadeden Plamondon, oylamayı ABD Başkanı Donald Trump görevden ayrıldıktan sonra 2029 veya 2030’da yapmayı planladıklarını söyledi. Anketler, Quebec halkının yalnızca yüzde 30’unun bağımsızlık istediğini gösteriyor. Ancak monarşiyle bağların kesilmesine destek çok daha yüksek.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***