Uzmanlardan gençlere kritik felç uyarısı: Yüksek tansiyon, stres ve hareketsizlik erken yaşta vuruyor

Tıp ve nöroloji dünyasında, toplumda sadece ileri yaş hastalığı olarak bilinen inmenin (felç) genç nüfusa kaydığını gösteren tarihi bir veri tabanı yayımlandı. Cincinnati Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Harvard Tıp Fakültesi araştırmacılarının ortaklığıyla yürütülen, Amerikan Nöroloji Akademisi‘nin resmi yayını Neurology bünyesinde yayımlanan araştırma, 1993 ile 2020 yılları arasındaki inme vakalarını haritalandırdı. 27 yıllık süreçte 20 ile 54 yaş arasındaki bireylerin incelendiği çalışmada, genç yetişkinlerdeki inme insidansının 100 bin kişide 33,9 vakadan 62,2 vakaya yükseldiği belgelendi.

ARTIŞIN ANA KAYNAĞI: İSKEMİK İNME VE DAMAR TIKANIKLIĞI

Klinik veriler, genç yaştaki felç vakalarındaki sıçramanın temel nedeninin “iskemik inme” olduğunu gösterdi. Beyni besleyen damarların pıhtı veya damar sertliği nedeniyle tıkanması sonucu gelişen bu tablo, genç hastaların çalışma hayatını, aile yaşamını ve ince motor fonksiyonlarını kalıcı olarak engellilik riskiyle baş başa bırakıyor.

İnceleme süresince genç nüfustaki kronik risk faktörlerinin hızla tırmandığı saptandı. 27 yılda hipertansiyon (yüksek tansiyon) oranı %47’den %60’a, diyabet %19’dan %26’ya, atriyal fibrilasyon %1’den %6’ya, madde ve esrar kullanımı ise %5’ten %40’a yükseldi.

KADINLARDA DOĞUM KONTROL HAPI VE GEBELİK RİSKİNE DİKKAT

Tufts Tıp Merkezi Vasküler Nöroloji Uzmanı Dr. Michelle Leppert, genç kadınların genç erkeklere kıyasla daha yüksek inme riski taşıdığına dikkat çekti.

Uzmanlar; hamilelik sürecinde ve doğum sonrasında kan basıncının (tansiyon) sıkı takip edilmesini, östrojen içeren doğum kontrol hapı kullanan ve görme bozukluğu ile seyreden migren şikayeti olan kadınların zaman kaybetmeden nörolojik kontrolden geçmesi gerektiğini vurguluyor.

EMEKLİLİK YAŞINI BEKLEMİYOR: “TEMEL 8” KURALI İLE KORUNMA

Harvard Tıp Fakültesi Nöroloji Doçenti Dr. Christopher Anderson, yüksek stres, kötü beslenme, uyku bozukluğu ve sedanter (hareketsiz) yaşamın yarattığı damar harabiyetinin emeklilik yaşını beklemeden genç bünyeleri vurduğunu ifade etti.

Amerikan Kalp Derneği’nin “Temel 8” (Essential 8) ilkelerini hatırlatan uzmanlar; genç yetişkinlerin yılda en az bir kez birinci basamak hekimine başvurarak kan şekeri, kolesterol, tansiyon ve kilo değerlerini denetim altında tutması gerektiğini ilan ediyor.