Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Avrupa’da mazotun litresi 150 TL’den aşağı değil, bizde 100 TL civarı!” açıklaması kamuoyunun tepkisini çekti. Eleştirilerin odağında, kıyasın yalnızca pompa fiyatı üzerinden yapılması ve alım gücü farkının dışarıda bırakılması var. Türkiye’de 28 bin 75 TL’lik net asgari ücretle yaklaşık 276-280 litre motorin alınabiliyor. Avrupa’nın neredeyse tamamında bu miktar 800 litre ile 1100 litre arasında değişiyor. Yani bir Avrupa’lı, aldığı asgari ücretle deposunu 16-20 defa doldururken; Türkiye’de bu rakam 5-6’ya düşüyor…
Motorin fiyatının Türkiye’de 100 TL’yi aşmasının ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Avrupa kıyası kamuoyunda tartışma yarattı. Şimşek, dün katıldığı bir televizyon programında, “Avrupa’da mazotun litresi 150 TL’den aşağı değil. Bizde ise 100 TL civarı” ifadelerini kullandı. Ancak bu kıyaslama eksik… Kamuoyu pompa fiyatından çok alım gücüne odaklanıyor. Çünkü bir ülkede yakıtın pahalı olup olmadığını yalnızca litre fiyatı değil, o ülkedeki gelir düzeyi de belirliyor.
Türkiye’de net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş. Güncel motorin fiyatı İstanbul’da 100 TL’nin, Ankara ve İzmir’de ise 101 TL’nin üzerinde. Bu tabloya göre asgari ücretli bir çalışan, aylık ücretinin tamamıyla yaklaşık 276-280 litre motorin alabiliyor.
Avrupa’da ise tablo farklı. Eurostat verilerine göre Temmuz 2026 itibarıyla AB’de asgari ücretler ülkeden ülkeye değişiyor; Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, İrlanda ve Lüksemburg’un yer aldığı yüksek ücret grubunda brüt asgari ücretler 1.867 euro ile 2.771 euro arasında bulunuyor.
Aynı dönemde Avrupa’da motorin fiyatları da ülkeden ülkeye değişiyor. 14 Eylül verilerinde motorin Fransa’da 2,308 euro, Almanya’da 2,438 euro, Belçika’da 2,391 euro, Hollanda’da 2,449 euro seviyesinde. Bu fiyatlarla brüt asgari ücret üzerinden yapılan basit hesap, Almanya, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerde asgari ücretle yaklaşık 930-960 litre motorin alınabildiğini gösteriyor. Fransa’da bu miktar 800 litrenin üzerinde, İrlanda ve Lüksemburg’da ise 1000 litrenin üzerine çıkıyor.
Bu nedenle Şimşek’in açıklamasına yöneltilen temel itiraz, Avrupa’da pompa fiyatlarının Türkiye’den yüksek olup olmamasından çok, ücret-pompa fiyatı ilişkisinin dışarıda bırakılması. Türkiye’de motorin Avrupa’ya göre nominal olarak daha düşük görünse bile, asgari ücretlinin alabildiği litre miktarı Avrupa’nın yüksek ücretli ülkelerinin oldukça gerisinde kalıyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***