Hürmüz Boğazı’nda tam kapanma yok ancak geçişler hâlâ savaş öncesi seviyelerin çok altında. Brent petrol bugün 101,48 dolar seviyesine yükseldi. Bu fiyat, savaş öncesindeki 72,48 dolara göre yaklaşık yüzde 40 daha yüksek. Ajanslara göre petrol akışı gemiden gemiye transferlerle sürdürülüyor; ancak bu yöntem hem pahalı hem de enerji piyasasında kalıcı normalleşme anlamına gelmiyor.
Hürmüz Boğazı’nda son tablo, “açık ama normal değil” şeklinde özetleniyor. Boğazdan geçişler tamamen durmuş değil; ancak savaş öncesindeki düzenli, güvenli ve ölçülebilir akış hâlâ sağlanmış görünmüyor. Reuters’ın son gemi takip verilerine göre 18 Eylül’de Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 4 emtia gemisi geçti. Hafta sonunda ise boğazdan geçen emtia gemisi sayısı toplam 17’de kaldı. Bu sayı, savaş öncesindeki günlük yaklaşık 125 gemilik ortalamanın çok altında.
Petrol fiyatları da bu kırılgan tabloyu yansıtmaya devam ediyor. Brent petrol bugün 101,48 dolar/varil seviyesine yükseldi. Savaş öncesinde Brent 72,48 dolar seviyesindeydi. Buna göre petrol fiyatı savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 40 daha yüksek seyrediyor.
Geçen hafta Brent 105 doların üzerine çıkmıştı. Bugün fiyat bu seviyenin altında olsa da 100 dolar eşiğinin üzerinde kalması, piyasada Hürmüz kaynaklı risk algısının sürdüğünü gösteriyor. Yani petrolde sınırlı gevşeme olsa da fiyatlar savaş öncesi düzeye dönmüş değil.
Gemiden gemiye transfer!
Son günlerde dikkat çeken bir başka gelişme, Körfez üreticilerinin petrol akışını sürdürmek için gemiden gemiye transfer yöntemini daha yoğun kullanması oldu. Umman açıklarındaki bu transferlerle ihracat devam ettiriliyor; ancak taşıma maliyetleri yükseliyor, tanker kapasitesi zorlanıyor ve petrol ticareti daha pahalı hale geliyor.
Reuters’ın analizine göre bu yöntem Hürmüz’de daha büyük bir arz şokunu şimdilik önledi. Ancak aynı zamanda küresel enerji sisteminin ne kadar kırılgan hale geldiğini de gösterdi. Petrol akıyor; fakat daha yüksek sigorta, navlun ve operasyon maliyetiyle akıyor.
Bugünkü fiyat hareketinde ABD-İran hattında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında yeniden temas kurulabileceği beklentisi de etkili oldu. Ancak analistler, Brent’teki son yükselişin kalıcı bir yön değişiminden çok kısa pozisyon kapatma ve belirsizliğe karşı temkinli fiyatlama olduğunu belirtiyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***