Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Afrika’nın büyüklüğünü daha doğru yansıtan bir haritaya geçilmesi için yarın oylama yapacak. Togo tarafından sunulan ve Afrika Birliği üyesi 54 ülkenin desteğini alan tasarı, geleneksel Mercator haritasının aşamalı olarak kaldırılmasını ve onun yerine Eşit Dünya haritasının kullanılmasını öngörüyor.
Flaman haritacı Gerardus Mercator tarafından 1569 yılında denizcilere yol göstermek amacıyla geliştirilen projeksiyon, neredeyse 500 yıldır küresel standart olarak kullanılıyor. Ancak projeksiyon tekniği nedeniyle ekvatora yakın bölgeler olduğundan çok daha küçük, yüksek enlemlerdeki alanlar ise olduğundan çok daha büyük görünüyor.
Örneğin Mercator haritasında Afrika, Grönland ile benzer büyüklükte gösteriliyor. Oysa Afrika kıtası, Grönland’dan 14 kat daha büyük. Change.org üzerindeki #CorrectTheMap imza kampanyasında, “Afrika’ya ABD, Çin, Hindistan, Japonya, Meksika ve Avrupa’nın büyük bir kısmını sığdırabilirsiniz ve hala boş alan kalır” ifadesi yer alıyor.
‘Sömürgeci haritacılık’ eleştirisi
Tarihçiler ve coğrafyacılar, Mercator projeksiyonunun Batılı kalıplara dayandığını yıllardır dile getiriyor. Aktivistler ise bu durumu “sömürgeci haritacılık” olarak nitelendiriyor.
Eleştirmenler, haritanın güney yarım kürenin fiziksel varlığını küçülterek ve ekvator bölgelerini daraltıp kuzey yarım küreyi görsel olarak büyüterek uluslararası güç dinamiklerini şekillendirdiğini savunuyor. Bunun uluslararası ticaret, kalkınma öncelikleri ve eğitim sistemlerinde sistematik önyargıları pekiştirdiği belirtiliyor.
Mercator projeksiyonunun en önde gelen eleştirmenlerinden Alman tarihçi Arno Peters, 1973 yılında Gall-Peters projeksiyonuna dayanan dünya haritasını çıkarmıştı. Bu harita, Mercator’a alternatif olarak sıklıkla kullanılıyor.
Yeni harita: Eşit Dünya
Togo’nun yürüttüğü #CorrectTheMap kampanyası, Bojan Savriç, Bernhard Jenny et Tom Patterson tarafından 2018 yılında geliştirilen daha doğru Equal Earth tasarımının kullanımını teşvik ediyor. Destekçiler, bu haritanın Afrika algısını tersine çevirmeye ve küresel müfredatları yersizleştirmeye yardımcı olacağını belirtiyor.
Oylama öncesinde Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Paris’teki Sorbonne Üniversitesi’nde yaptığı konuşmada kararı desteklediklerini açıkladı. Barrot, “Mercator projeksiyonunu terk edip, belirli kullanımlara göre uyarlanmış, gerçek yüzey alanlarına daha sadık ve haritacılar ile bilim insanlarının önerilerine uygun harita temsillerine geçeceğiz” dedi. Bu adım, Fransa’nın eski sömürgeleriyle ilişkilerini iyileştirme çabasının bir parçası olarak görülüyor.
BM kararları bağlayıcı olmasa da, oylamanın kabul edilmesi durumunda Mercator projeksiyonunun eğitim, teknoloji ve yönetişimde yaygın kullanımı göz önüne alındığında, okul müfredatlarının ve günlük teknolojilerin güncellenmesine yol açabilir.
Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey, “Bu tartışma siyasi değil bilimsel bir tartışma. Bilimsel kanıt var, bu nedenle hepimiz gerçeği kabul etmek zorundayız” dedi.
Dussey, “Neden şimdi diyenlere, neden olmasın diyorum. Dünya haritasına baktığımızda, anlatıyı değiştirmenin zamanı geldi. Afrika’da kendi değiştirebileceklerimizi değiştirmek için sorumluluk alma zamanı.” ifadelerini kullandı.
Togo hükümeti, önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde başkent Lomé’de Unesco, Afrika Birliği ve Google Haritalar gibi teknoloji markalarının katılımıyla bir etkinlik düzenleyerek kararın uygulanmasını planlıyor.
Togolu yetkililer, oylamanın bu yıl BM’de kabul edilen bir başka Afrika Birliği kararıyla aynı sonucu vermesini umuyor. Mart ayında Gana’nın sunduğu ve köle ticaretini “insanlığa karşı en ağır suç” olarak tanımlayan karar, 123 ülkenin evet oyuyla kabul edilmişti.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***