SGK’nın yeni düzenlemesiyle geçmiş dönem prim borçları emekli, dul ve yetim aylıklarından doğrudan kesilebilecek. Kesinti için icra takibi başlatılması ya da aylık sahibinin onayının alınması gerekmeyecek. Genel sağlık sigortası, Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta prim borçları da düzenleme kapsamında olacak. Kesinti oranı aylığın yüzde 10’unu aşamayacak, karara karşı SGK’ye itiraz edilebilecek. Düzenleme, SGK’nin geçmiş dönem prim alacaklarını icra süreci yürütmeden doğrudan aylıklardan tahsil edebilmesini sağlıyor. Bu nedenle yıllar önceye ait bir borç, emeklilik işlemleri tamamlandıktan veya sigortalı hayatını kaybettikten sonra bile aylıklara yansıyabilecek.
Sosyal Güvenlik Kurumu, geçmiş dönemlere ait prim borçlarının emekli aylıkları ile dul ve yetim aylıklarından kesilerek tahsil edilmesine yönelik uygulamanın ayrıntılarını belirledi. Yeni düzenleme kapsamında yalnızca emeklilerin kendi borçları değil, vefat eden sigortalıdan kaynaklanan bazı prim borçları da hak sahiplerine bağlanan aylıklardan kesilebilecek. Kesinti yapılabilmesi için borç hakkında icra takibi başlatılması gerekmeyecek. Emeklinin veya hak sahibinin onayı ve rızası da aranmayacak. SGK, tespit ettiği geçmiş dönem prim borcunu doğrudan aylıktan keserek tahsil edebilecek.
Düzenleme; genel sağlık sigortası prim borçları, Bağ-Kur borçları, isteğe bağlı sigorta ve topluluk sigortası primleri, tarım sigortası primleri ile kamu görevlilerine ait prim ve kesenek borçlarını kapsıyor. Emekli aylığı bağlandıktan sonra geçmiş yıllara ait prim borcu bulunduğu tespit edilen kişilerin aylıklarından kesinti yapılabilecek. Sürekli iş göremezlik veya malullük geliri alanların, aylık bağlanmadan önceki döneme ait prim borçları da aynı yöntemle tahsil edilebilecek.
Sigortalının çalışırken hayatını kaybetmesi durumunda geçmiş dönem prim borçları, bu kişi üzerinden ölüm aylığı alan eş, çocuk, anne veya babanın aylıklarına da yansıyabilecek. Ancak vefat eden sigortalı üzerinden SGK’den herhangi bir aylık almayan eş veya çocuktan kesinti yapılmayacak. Örneğin prim borcu bulunan bir kişinin vefatının ardından eşine ölüm aylığı, kızına ise yetim aylığı bağlanmışsa borç bu aylıklardan kesilebilecek. Hak sahiplerine bağlanan aylıkların payları dikkate alınarak ayrı ayrı kesinti uygulanabilecek.
Yasal düzenlemede aylıktan yapılabilecek kesintiler için yüzde 25’e kadar üst sınır bulunmasına karşın, SGK genelgesindeki uygulamada prim borcu kesintisinin aylığın yüzde 10’unu aşmaması öngörülüyor. Bir kişinin hem kendi emekli aylığını hem de vefat eden eşinden kalan ölüm aylığını alması ve iki aylık bakımından da ayrı prim borcu bulunması halinde, her iki aylıktan ayrı ayrı yüzde 10’a kadar kesinti yapılabilecek.
Maaşından kesinti yapılan emekli veya hak sahibi, borcun kendisine ait olmadığı, ödendiği ya da yanlış hesaplandığı gerekçesiyle SGK’ye itiraz edebilecek.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***