ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la anlaşmanın yakında imzalanabileceğini açıklaması petrol piyasasında sert düşüş getirdi. Brent petrol, savaş öncesindeki 72,78 dolar seviyesinden Hürmüz kriziyle 126,41 dolara kadar çıkmıştı. Trump’ın açıklaması sonrası Brent bugün 88 dolar bandına geriledi. Ancak İran tarafı henüz nihai karar alınmadığını duyurdu. Dolayısıyla piyasalar ‘anlaşma ihtimalini’ fiyatlıyor.
Petrol piyasasında son düşüşün ana nedeni, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la anlaşmanın yakında imzalanabileceğini ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağını söylemesi oldu. Trump, İran’a yönelik planlanan yeni askeri saldırıları durdurduğunu açıklarken, anlaşmanın hafta sonuna kadar imzalanabileceği mesajını verdi. Bu açıklama, aylardır petrol fiyatlarının üzerinde biriken savaş primini hızla aşağı çekti.
Ancak tablo haberlere yansıyan başlıklardaki kadar kesin değil. Trump cephesinden, “Anlaşma çok yakın!” mesajı gelirken, Tahran’dan yapılan açıklamalarda nihai karar alınmadığı vurgulandı. Bu nedenle şu an için ‘savaş bitti’ demek çok mümkün değil. Zira Trump, daha önce de benzer tonda açıklamalar yapmıtı. Ancak buna rağmen piyasalar kesinleşmiş anlaşmayı değil, çatışmanın yumuşayabileceği ihtimalini fiyatlıyor. Petrol fiyatlarındaki hareket bu ayrımı açık biçimde gösteriyor. Brent petrol, savaş öncesi son işlem gününde 72,78 dolar seviyesindeydi. ABD/İsrail-İran savaşının derinleşmesi ve Hürmüz Boğazı’nın kapanma riskiyle fiyatlar hızla yükseldi. Boğazdan petrol geçişi yüzde 90 oranında azaldı. Brent, nisan sonunda 126,41 dolara kadar çıkarak savaş döneminin zirvesini gördü.
Son günlerde ise yön tersine döndü. Brent petrol 10 Haziran’da yani iki gün önce 93,10 dolar seviyesindeydi. Trump’ın İran’a yönelik planlanan saldırıları durdurduğunu ve anlaşmanın yakın olduğunu açıklamasının ardından fiyatlar 90 doların altına indi. Bugün Brent petrol 88 dolar bandında işlem görüyor. Bu, zirveye göre yaklaşık yüzde 30’luk bir gerileme anlamına geliyor. Ancak petrol hâlâ savaş öncesi seviyenin belirgin biçimde üzerinde. Brent’in 72,78 dolardan 88 dolar bandına gelmiş olması, fiyatlarda savaş öncesine göre hâlâ yaklaşık yüzde 20’nin üzerinde bir yük kaldığını gösteriyor. Bu nedenle uzmanlar mevcut tabloyu “petrolde normalleşme” değil, “risk priminde çözülme” olarak okuyor.
Kritik başlık; Hürmüz Boğazı
Piyasa açısından kritik başlık Hürmüz Boğazı. Çünkü Hürmüz, küresel petrol ticaretinin en hassas geçiş noktalarından biri. Normal koşullarda günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol bu dar boğazdan geçiyor. Bu hacim, küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine denk geliyor. Bu nedenle Hürmüz’deki her kapanma, kısıtlama ya da güvenlik riski doğrudan petrol fiyatlarına yansıyor. Trump’ın açıklaması bu yüzden petrol piyasasında hızlı karşılık buldu. Eğer Hürmüz yeniden güvenli geçişe açılırsa, piyasadaki en büyük arz korkularından biri zayıflayacak. Bu da petrol fiyatları, navlun, sigorta maliyetleri ve enerji ithalatçısı ülkelerin dış ticaret dengesi açısından rahatlama yaratabilir. Ancak kamuoyunun ortak kanaati şu; anlaşma imzalanmadan, Hürmüz trafiği normale dönmeden ve bölgedeki askeri risk tamamen azalmadan petrol fiyatlarındaki düşüş kalıcı kabul edilemez.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***