Türkiye’nin megakenti İstanbul’da yaşamanın maliyeti, gıda fiyatlarındaki önlenemez yükselişle birlikte artık kalıcı bir yük haline geldi. Doç. Dr. Caner Özdurak’ın 2018’den bu yana takip ettiği ‘Menemen Endeksi’, Nisan 2026 verileriyle mutfaktaki alım gücü erimesini ve fiyat oynaklığını gözler önüne serdi.
DOMATESİN YÜKSELİŞİ BİBER VE SOĞANI GÖLGEDE BIRAKTI
Ekonomim’den Şeyda Uyanık’ın haberine göre, nisan ayında yumurta, kuru soğan ve çarliston biber fiyatlarında gerileme yaşansa da, menemenin ana maddesi domatesteki yüzde 26,27’lik dev artış tüm düşüşleri sıfırladı.
Endekse göre nisan ayı ‘menemen enflasyonu’ aylık yüzde 3,63, yıllık ise yüzde 34,08 olarak gerçekleşti. Raporda, Mart 2026 sonunda başlayan fiyat makasının nisan ayında da genişlemeye devam ettiği vurgulandı.
İSTANBUL’A ÖZEL MALİYET ŞOKU
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise İstanbul ile Türkiye geneli arasındaki enflasyon farkı oldu. İstanbul’da gıda fiyatları, lojistik maliyetler ve tedarik zincirindeki verimsizlikler nedeniyle Türkiye ortalamasından yüzde 4 ile yüzde 10 daha yüksek seyrediyor.
Bu durum, metropol sakinlerinin her ay diğer şehirlere göre daha fazla ‘yaşam maliyeti’ ödemesine neden oluyor.
‘SORUN MARKETLER DEĞİL, LOJİSTİK ZİNCİRİ’
Fiyat artışlarının sorumlusu olarak görülen perakende sektöründe kâr marjlarının %0,25’e kadar gerilediğine dikkat çeken rapor, asıl sorunun üretim ve lojistik olduğunu ortaya koydu. Tarım ve gıda üretimindeki yüksek finansman giderleri ve uzun nakliye yolları, tarladaki fiyatın rafa gelene kadar katlanmasına yol açıyor.
ÇÖZÜM REÇETESİ
İstanbul’un gıda krizini aşması için “kendi içinde üretim” yerine bölgesel bir lojistik merkezine dönüşmesi gerektiği belirtilen çalışmada şu öneriler öne çıktı:
- 3 Saatlik Tedarik: Tekirdağ, Bursa ve Balıkesir gibi yakın merkezlerden lojistik ağı kurularak maliyetlerin yüzde 30 düşürülmesi.
- İBB’nin “Pazar Yapıcı” Rolü: Belediyenin üreticiye alım garantisi ve finansman desteği sağlaması.
- Gıda Merkezi İstanbul: Şehrin Marmara Havzası ile entegre bir üretim sistemine geçmesi.
Kaynak: Ekonomim
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***