Site icon Serbest Görüş

İNCELEME | İki ayda 640 milyar TL ödendi; faiz artık bütçeyi yutuyor!

Rekor geldi; bütçede iki aylık açık 202,8 milyar TL’yi buldu


TR724 EKONOMİ | Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın yayımladığı “2026 Yılı Şubat Ayı MYB Gerçekleşmeleri” belgesinde, Ocak-Şubat 2026 döneminde faiz giderleri 640.112 milyon TL olarak görünüyor. Geçen yılın aynı döneminde bu kalem 302 milyar 707 milyon TL seviyesindeydi. Buna göre geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre faiz giderleri 337 milyar 405 milyon TL arttı. Artış oranı yüzde 111,5 olarak gerçekleşti.

2026 Ocak-Şubat gerçekleşmesinde, faiz giderlerinin toplam bütçe giderleri içindeki payı yüzde 21,6. Daha açık söylersek, yılın ilk iki ayında bütçeden yapılan her 100 liralık harcamanın yaklaşık 22 lirası faize gitmiş görünüyor. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde, yani 2025 Ocak-Şubat’ta, faiz giderlerinin toplam bütçe giderleri içindeki payı yaklaşık yüzde 15,1 idi.

Resmi tabloda görülen bu sıçramalar, bütçedeki faiz yükünün artık tali bir kalem olmaktan çıkıp çok daha belirleyici bir büyüklüğe ulaştığını gösteriyor. 2020’de toplam faiz gideri 134 milyar TL’ydi. Bu yıl 3 trilyon lirayı bulursa sürpriz olmayacak! 

Bu yıl faize ayrılan bütçe 2,7 trilyon lira!

Tablonun dikkat çekici yanı yalnızca yıllık artış oranı değil, yılın henüz başında ulaşılan tutar. 2026 bütçesinde yılın tamamı için öngörülen faiz gideri 2 trilyon 741 milyar 656 milyon TL. İlk iki ayda bu ödeneğin yaklaşık yüzde 23,3’ü kullanılmış durumda. Aşağıdaki tabloda da bunu görmek mümkün… Bu da faiz ödemelerinin bütçe üzerindeki baskısının yıl içine yayılmış sıradan bir gider olmaktan çıkıp çok güçlü bir yük haline geldiğini ortaya koyuyor.

Faiz giderleri her geçen yıl daha da artıyor. Faiz eödenen paranın bütçe giderleri içindeki payı da yükseliyor.

Faiz gideri katlanarak artıyor

Son yılların resmi verileri, artışın tek seferlik olmadığını da gösteriyor. Merkezi yönetim bütçesinden faize 2022’de 310 milyar 903 milyon TL, 2023’te 674 milyar 615 milyon TL, 2024’te 1 trilyon 270 milyar 455 milyon TL ve 2025’te 2 trilyon 54 milyar 382 milyon TL ödendi. Böylece faiz gideri sadece üç yılda 310,9 milyar TL’den 2,054 trilyon TL’ye çıkarak yaklaşık 6,6 katına yükseldi.

Bütçedeki payı da yükseliyor

Daha dikkat çekici olan nokta, faiz giderlerindeki yükselişin artık yalnızca nominal tutarlarda değil, bütçenin genel dağılımında da belirgin biçimde hissedilmesi. Resmi merkezi yönetim bütçe verilerine göre faiz giderlerinin toplam bütçe giderleri içindeki payı 2023’te yaklaşık yüzde 10,2, 2024’te yüzde 11,8, 2025’te yüzde 14,0 düzeyine çıktı.

2026 bütçesinde öngörülen oran da yaklaşık yüzde 14,4 seviyesinde. Ancak faize giden para beklenenden daha fazla olursa bu oranın yüzde 15’e çıkması sürpriz olmayacak! Bu tablo, faiz ödemelerinin bütçede giderek daha geniş bir alan kapladığını ve kamu harcamaları içindeki ağırlığının her yıl daha görünür hale geldiğini gösteriyor.

Faiz, bütçedeki ana yüklerden biri haline geldi

Başka bir ifadeyle, bütçe büyürken sadece harcamaların toplamı artmıyor; faize ayrılan pay da büyüyor. 2023’te bütçedeki her 100 liranın yaklaşık 10 lirası faize giderken, bu tutar 2024’te yaklaşık 12 liraya, 2025’te 14 liraya yükseldi. Bu değişim, faiz giderlerinin artık bütçenin kenarında duran ikincil bir kalem olmaktan çıktığını; merkezi yönetim maliyesinin ana yüklerinden biri haline geldiğini ortaya koyuyor.

Rakamlar birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo açık aslında. AKP iktidarının uyguladığı ekonomi politikası nedeniyel faiz giderleri artık geçici bir dalgalanma değil, süreklilik kazanan bir bütçe baskısı haline gelmiş durumda. Son yıllardaki resmi gerçekleşmeler, Türkiye’de kamu maliyesinin giderek daha ağır bir faiz yükü taşıdığını gösteriyor. Bu nedenle “faiz yükü büyüyor” tespiti bir yorumdan çok, doğrudan bütçe verilerinin ortaya koyduğu bir sonuç niteliği taşıyor.

Yıllara göre faiz giderleri şöyle:

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

Exit mobile version